Pzt – Cuma, 09:00 – 18:00
Çalışma Saatleri
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımında haklarınızı ve çocuklarınızın yararını birlikte gözeten hukuki destek.
Bir evliliğin sona erme kararı, genellikle hayatın en zorlayıcı dönemlerinden birinde alınır. Bu süreçte yalnızca eşler arasındaki hukuki bağ değil; çocukların düzeni, ortak konutun geleceği, birikimlerin paylaşımı ve her iki tarafın yeni hayatını nasıl kuracağı gibi birçok mesele aynı anda gündeme gelir. Aile hukuku dosyalarında yaklaşımımız, hukuki süreci teknik olarak doğru yönetirken tarafların ve varsa çocukların bu dönemi mümkün olduğunca az yıpranarak atlatmasına katkı sağlamaktır.
Aile hukuku yalnızca boşanma davasından ibaret değildir; evlilik birliği devam ederken açılabilen ayrılık davaları, nişanın bozulmasından doğan talepler, soybağının reddi ve tespiti, velayetin değiştirilmesi, nafakanın uyarlanması ile aile içi şiddete karşı koruma tedbirleri de bu alanın kapsamındadır. Her başvuruda önce mevcut durumu birlikte netleştiriyor, elinizdeki belgeleri inceliyor, ardından hangi yolun sizin somut durumunuz için daha öngörülebilir sonuç vereceğini açıkça anlatıyoruz. Süreç boyunca duruşma tarihlerini, ara kararları ve karşı tarafın dilekçelerini zamanında paylaşmaya özen gösteriyoruz.
Boşanma Davasında Süreç ve Mahkemenin Yetkisi
Türk Medeni Kanunu boşanmayı iki temel yoldan mümkün kılar: anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma. İzlenecek yol, eşlerin boşanmanın kendisi ve sonuçları üzerinde uzlaşıp uzlaşamadığına göre belirlenir. Dava, eşlerden birinin yerleşim yerindeki ya da davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde görev, asliye hukuk mahkemesince aile mahkemesi sıfatıyla yürütülür.
Anlaşmalı boşanma yolu
Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler birlikte mahkemeye başvurursa ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul ederse anlaşmalı boşanma mümkün hâle gelir. Hâkim, tarafları duruşmada bizzat dinler ve sunulan protokolün hem eşlerin hem de varsa çocukların menfaatine uygun olup olmadığını inceler. Protokolde velayet, çocukla kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, mal paylaşımı ve varsa tazminat konularının açık ve uygulanabilir biçimde yazılması, ileride yeni uyuşmazlıkların önüne geçer.
Çekişmeli boşanma yolu
Taraflar anlaşamadığında dava, zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı gibi özel sebeplere ya da genel sebep olan evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayandırılır. Bu davalarda dilekçe aşaması, ön inceleme duruşması, tanıkların dinlenmesi ve toplanan delillerin değerlendirilmesi aşamaları yaşanır; sürecin uzunluğu mahkemenin iş yüküne, tanık sayısına ve delillerin niteliğine göre değişir.
Dava süresince alınan geçici tedbirler
Boşanma davası açıldığında hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakası, ortak konutun kimin tarafından kullanılacağı ve çocukla kurulacak geçici kişisel ilişki bu aşamada belirlenir. Şiddet veya şiddet tehlikesi bulunan hâllerde, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbirler, boşanma davasından bağımsız olarak ve hızlı biçimde talep edilebilir.
Dosyanızda genellikle şu adımları izliyoruz:
- Evlilik birliği, çocuklar ve mal varlığına ilişkin bilgi ve belgelerin toplanması
- Talep edilecek nafaka, velayet ve tazminat kalemlerinin gerçekçi biçimde belirlenmesi
- Dava dilekçesinin ya da protokolün hazırlanması, duruşmaların takibi
- Kararın kesinleşmesi ve nüfus kayıtlarına işlenmesinin izlenmesi
Talep edilebilecek nafaka hakkında ön fikir edinmek için nafaka hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; kesin tutarın hâkimin takdirine bağlı olduğunu unutmamak gerekir.
Velayet, Nafaka ve Eşler Arası Mal Rejimi
Boşanma davalarında çoğu zaman en çok tartışılan konu, boşanmanın kendisinden çok onun sonuçlarıdır. Bu nedenle nafaka, velayet ve mal rejimine ilişkin talepleri davanın başında, belgelere dayanarak hazırlamak büyük önem taşır.
Nafaka türleri
- Tedbir nafakası: Dava süresince eşin ve çocukların geçimi için hükmedilir.
- İştirak nafakası: Velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkısıdır.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine hükmedilebilir.
Nafaka miktarı belirlenirken tarafların gelirleri, giderleri, sosyal ve ekonomik durumları ile çocuğun ihtiyaçları birlikte değerlendirilir. Sonradan değişen koşullar, nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması için ayrı bir dava açılmasına imkân tanır.
Velayet kararının ölçütleri
Velayet kararında belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme çocuğun yaşını, eğitim düzenini, ebeveynlerle bağını ve gerektiğinde uzman raporlarını dikkate alır; idrak çağındaki çocuğun görüşü de dinlenebilir. Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki gün ve saatleri belirtilerek düzenlenir; bayram ve yaz tatillerindeki görüşmeler de ayrıca belirlenir.
Mal paylaşımı
1 Ocak 2002'den sonra edinilen mallar bakımından, eşler aksini sözleşmeyle kararlaştırmamışsa yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Boşanmada mal rejimi dava tarihi itibarıyla sona erer ve her eş, diğerinin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağı talep edebilir. Kişisel mallar paylaşıma girmez. Mal rejiminin tasfiyesi çoğu zaman boşanma davasından ayrı yürütülür ve tapu, banka ile araç kayıtlarının titizlikle incelenmesini gerektirir.
Maddi ve manevi tazminat
Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir; boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş ise manevi tazminat talep edebilir. Bu talepler boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir davayla da istenebilir.
Nişanın bozulması ve soybağı uyuşmazlıkları
Aile hukuku yalnızca evlilik içi uyuşmazlıklarla sınırlı değildir. Haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozan taraftan, diğer tarafın ve ailesinin yaptığı makul giderlerin ve hediyelerin geri verilmesi istenebilir; ayrıca kişilik hakkı zedelenen taraf manevi tazminat talep edebilir. Bu taleplerin, nişanın bozulmasından itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerekir, aksi hâlde zamanaşımına uğrar.
Soybağına ilişkin uyuşmazlıklar da sık karşılaşılan bir başka alandır. Evlilik içinde doğan çocuğun babası kural olarak evli olduğu kişidir; bu karinenin aksi, kocanın açacağı soybağının reddi davasıyla ispatlanabilir. Dava, kocanın doğumu ve baba olmadığını öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde açılmalı, bu süre kaçırılırsa istisnai hâller dışında dava hakkı kural olarak kaybedilir. Babalığın hükmen tanınması isteniyorsa, çocuk adına anne veya çocuğun kendisi tarafından babalık davası açılabilir; bu davada DNA testi sonuçları belirleyici delil niteliğindedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma ile çekişmeli boşanma arasındaki fark nedir?
Anlaşmalı boşanmada eşler boşanmanın kendisi ve velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi tüm sonuçları üzerinde uzlaşır; evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir ve dava çoğu zaman tek duruşmada sonuçlanır. Çekişmeli boşanmada ise taraflardan biri boşanmaya ya da sonuçlarından birine itiraz eder; dilekçe, ön inceleme, tanık ve delil aşamaları yaşanır ve süreç mahkemenin iş yüküyle dosyanın kapsamına göre aylarca sürebilir.
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Kanun nafaka için sabit bir oran öngörmez; miktar hâkimin takdirindedir. Hâkim tarafların gelirlerini, zorunlu giderlerini, yaşam standartlarını, çocuğun yaşını, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarını birlikte değerlendirir. Yoksulluk nafakasında ayrıca nafaka isteyen eşin kusurunun daha ağır olmaması aranır. Maaş bordroları, kira sözleşmesi, okul ve sağlık giderlerine ilişkin belgelerin dosyaya eksiksiz sunulması, gerçekçi bir nafaka kararı verilmesinde belirleyicidir.
Velayet kime verilir, sonradan değiştirilebilir mi?
Velayet, çocuğun üstün yararı gözetilerek hangi ebeveynin yanında daha sağlıklı gelişeceği değerlendirilerek belirlenir; ebeveynin maddi gücü tek başına belirleyici değildir. Mahkeme gerektiğinde pedagog veya sosyal çalışmacı raporu alır. Velayet kararı kesinleştikten sonra çocuğun yararını olumsuz etkileyen yeni bir durum ortaya çıkarsa, örneğin ihmal ya da kişisel ilişkinin sürekli engellenmesi gibi, velayetin değiştirilmesi için dava açılabilir.
Mal paylaşımı davası ne zaman ve ne kadar süre içinde açılabilir?
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin dava, boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi kararın kesinleşmesinden sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir. Birlikte açıldığında mal rejimi davası, boşanma kararı kesinleşene kadar bekletilir. Katılma alacağı için uygulamada boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresi kabul edilmektedir; süre uzun görünse de tanık ve belgelere zamanında ulaşmak önemlidir.